<Vorige]  ['De Kolom' index]

De Kolom logo spacer
spacer [Klik hier voor gewone-versie
spacer
spacer 117:  Hans
1-5-2014
spacer spacer

Het lentegevoel van... Hans van Dam

Wanneer begint de lente? Volgens de kalender begon het dit jaar op 20 maart om 17.57 uur. Weerkundigen houden gemakshalve 1 maart aan. De eerste opwarmende zonnestralen beleef ik als 'naturel drugs'. De tuinstoelen gaan naar buiten en net als een reptiel word ik na opwarming superactief. De lente zelf heeft z.n eigen regels, die begon al in december, na een verbond te hebben gesloten met de herfst: "we geven de winter geen kans". Planten reageerden, raapzaad, kamille en tientallen andere planten bloeiden gewoon de winter door. Een dotterbloem op het heempad presteerde het om vanaf oktober zonder onderbreking tot eind april bloemen voort te brengen. Robertskruid, in de luwte bij mijn voordeur op het noorden, stond in januari al in bloei en ziet er vitaal genoeg uit om bloeiend de zomer te halen. Fluitenkruid, dagkoekoeksbloem en berenklauw overwinterden bloeiend. De eerste korenbloem en bolderik bloeiden al op 21 maart. Zij verdienen allemaal de ereprijs van deze prachtige lente. Beleef de lente buiten, in de natuur.

Ontregeld

Een natuurmens raakt ontregeld door deze seizoenomstrengeling. Schaatsliefhebbers moesten genoegen nemen met bewegende beelden op TV. Winterklussen worden uitgesteld tot de volgende winter. Vetbollen, in december gekocht, werden pas in maart opgehangen. Ik hang ze op als de winter invalt maar die viel niet in. Vetbollen, 2 aan een touwtje gebonden, gooi ik zo hoog mogelijk in de boom. Een vink in de naastgelegen boom deed verschrikt zijn eerste vinkenslag. Het klonk me in de oren als: die-die-die-die DIE IS GEK! Mijn lentegevoel als vogelaar begint als de eerste tjiftjaf zich laat horen. Dat was dit jaar op 10 maart. Ik ben niet zo.n vogelaar die alle eerstelingen noteer en doorgeef aan de fenolijn van Vroege Vogels, daar ben ik te chaotisch voor. Soms zijn er waarnemingen en dan denk ik, hé, die hoorde ik twee weken geleden al. Vogels zijn dit jaar niet vroeger, weten zij in Afrika veel dat het hier al lente is. De mens gluurt wel maar communiceert niet met de natuur.
Bij de RAVON begon de lente op 19 februari, toen de eerste paaiende beekprikken werden gevonden. Mijn eerste amfibie waarnemingen zijn meestal dramatisch. De eerste doodgereden pad zag ik al in februari, de eerste kikkerdril half maart. Ringslangen vonden we zonnend in de graskant op 9 april. Het is prachtig om de volgorde van de vogelzang te volgen. De zanglijster begon al in december, de roodborst zingt als hij zin heeft en als die wintergast
weg is komt de zwartkop er in zijn plaats. Na de tjiftjaf volgt de fitis, de tuinfluiter en met wat geluk pas in mei de spotvogel. Het mooiste lentegevoel is de vogelzang en als je na enige oefening de geluiden herkent, dan kan je de ogen gaan gebruiken voor de plantjes.

Nieuw leven

Heel enthousiast word ik als in het vroege voorjaar al die jonge blaadjes weer zie komen. Ik kan honderd uit praten over al die kleine groene blaadjes omdat ik uit voorkennis al weet hoe ze heten, hoe ze groeien, bloeien en welke kleur ze krijgen. Voorkennis, in de zakenwereld zou je gestraft worden, maar ik mag er ongeremd over praten. Mijn zelfingenomenheid wordt afgestraft door de woekeraars, die ook willen leven en groeien. Legers van kleefkruid en haagwinde steken hun kopjes boven het gras uit en pakken de dichtbijstaande planten om daar kronkelend overheen te groeien. Als je even niet oplet nemen de woekeraars de regie over, het gevecht om de beste plaats. Veel werk, ook dat is voorjaar.
Lente betekent tuin omspitten, zaadplan uitvoeren, de eerste snoei en het beheersbaar houden. Wees vriendelijk voor de natuur, verricht geen onnodig werk, de natuur kan veel zelf. Het is ongekend dat al die kleine groene blaadjes in enkele maanden tijd tot forse planten gaan uitgroeien. Wat hebben we een mooie lange lente, van mij mag dit tot juli gaan duren.
Wat een rijk gevoel om deze passie voor planten te hebben. Mijn enthousiasme en kennis te kunnen delen met zoveel mogelijk bezoekers van het heempad in Boskoop.

J.T. staat nog steeds op de (perkament-)rol!